Gdzie leży plac Taksim i dlaczego nazywa się go sercem miasta?
Plac Taksim w Istanbule leży w dzielnicy Beyoğlu, po europejskiej stronie Stambułu. Beyoğlu znajduje się dalej na północ niż Galata, po drugiej stronie Złotego Rogu od Starego Miasta. To główny obszar turystyczny i rozrywkowy miasta, znany z restauracji, sklepów i hoteli. Wiele osób uważa go za serce nowoczesnego Stambułu, zwłaszcza że znajduje się tu centralna stacja metra. Z placu wychodzi İstiklal Caddesi, długi deptak prowadzący w dół do placu Tünel. Plac jest też głównym punktem przesiadkowym dla miejskich autobusów, a jedna z linii metra kończy tu bieg.
Wokół placu stoją hotele, biura podróży, restauracje i puby oraz sieciowe lokale z szybkim jedzeniem. Dobrze zaplanować dzień tak, by część czasu spędzić poza główną ulicą, w mniej ruchliwych miejscach. Szerszy przegląd miasta znajdziesz w tekście o atrakcjach Stambułu.
Co zobaczyć na placu Taksim?
Nazwa placu pochodzi od arabskiego słowa oznaczającego podział lub rozdział. Dawniej plac był miejscem, gdzie zbierano główne linie wodociągowe z północy miasta i rozprowadzano je dalej. Ta funkcja została ustanowiona przez sułtana Mahmuda I, a nazwa wzięła się od kamiennego zbiornika osmańskiego, stojącego przy jednym z boków placu.
Najbardziej widocznym zabytkiem jest Pomnik Republiki (Cumhuriyet Anıtı), dzieło Pietro Canonicy. Odsłonięto go w 1928 roku, a upamiętnia piątą rocznicę powstania Republiki Turcji w 1923 roku, po wojnie o niepodległość. Na placu warto zobaczyć też:
- Centrum Kultury Atatürka: wielofunkcyjną salę koncertową, po remoncie otwarte ponownie w 2021 roku.
- Meczet Taksim: stoi naprzeciw centrum kultury i również został otwarty w 2021 roku.
- Hotel Marmara: tworzy południową pierzeję placu.
- Park Gezi: niewielką zieleń na północy placu, w betonowej przestrzeni centrum.
Park powstał w 1943 roku na miejscu XIX-wiecznych koszar artylerii, które zburzono w 1940 roku.
Jak wygląda İstiklal Caddesi i jej pasaże?
İstiklal Caddesi, czyli Aleja Niepodległości, to pieszy deptak o długości 1,4 kilometra. Nazwę nadano w 1923 roku po ogłoszeniu Republiki. Wcześniej nazywała się Wielką Aleją Pery. Wzdłuż niej stoją kamienice z XIX i wczesnego XX wieku, w stylach od neoklasycystycznego po secesyjny. Na parterach mieszczą się butiki, księgarnie, galerie, kina, kawiarnie, puby i kluby z muzyką na żywo.
Boczne pasaże są częścią uroku ulicy. Çiçek Pasajı (Pasaż Kwiatowy) pełen jest restauracji i tawern. Rumeli Pasajı, Hazzopulo Pasajı i Emek Pasajı kryją w sobie stare podwórza i sklepy. Przy pasażu Emek w latach 50. i 70. działało Yeşilcam, turecki odpowiednik Hollywood. Przy Balık Pazarı (Targu Rybnym) stoi ormiański kościół Üç Horan.
W połowie ulicy leży plac Galatasaray z liceum Galatasaray. Casa Botter to przykład secesji w Stambule, a w dawnym Grand Pera działa dziś muzeum figur woskowych.
Dlaczego nostalgiczny tramwaj jest symbolem İstiklal?
Aktualne godziny i zasady przejazdu tramwajem na İstiklal najlepiej sprawdzić na oficjalnej stronie przewoźnika obsługującego linię, czyli miejskiego operatora komunikacji w Stambule. Tramwaj kursuje wzdłuż deptaka między placem Taksim a placem Tünel. Wrócił na ulicę w 1990 roku, kiedy władze miasta przeprowadziły rewitalizację İstiklal, wyłączyły ją dla ruchu kołowego i odremontowały historyczne kamienice. Przejazd jest krótki, więc warto traktować go jako dodatek do spaceru, a nie osobną atrakcję.
Na południowym końcu ulicy działa Tünel, najstarsza część linii podziemnej w tym mieście. Otwarto ją 17 stycznia 1875 roku. Jest drugą najstarszą podziemną kolejką miejską na świecie, po londyńskim metrze z 1863 roku. Tünel łączy koniec İstiklal z dzielnicą Galata, więc wiele osób łączy przejazd z zejściem na dół.
Jak połączyć plac Taksim z dzielnicą Galata?
Galata leży na południe od placu, w stronę Złotego Rogu. Jej początki sięgają bizantyjskiej osady Sykai. W XIV wieku rozwinęła się jako genueńska kolonia handlowa. Najbardziej rozpoznawalnym zabytkiem jest Wieża Galata, zbudowana przez Genueńczyków na najwyższym punkcie ich terytorium. Ze szczytu rozciąga się widok na Półwysep Stambulski z Pałacem Topkapı i Błękitnym Meczetem.

W Galacie stoi też Klasztor Derwiszy Mevlevi (Galata Mevlevihanesi). To najstarszy klasztor tego zakonu w Stambule, założony w 1491 roku. Obecny budynek pochodzi z 1855 roku. Cicha ogrodowa część klasztoru daje odpoczynek od gwaru ulicy.
Dzielnica wyróżnia się też tym, że przez długi czas była miejscem, gdzie mieszkała ludność europejska i chrześcijańska, a jej charakter ukształtowały kontakty z Zachodem. Stąd wynika jej inny klimat niż w Starym Mieście.
Czym jest Cihangir i dlaczego przyciąga artystów?
Cihangir leży między placem Taksim a Kabataş. Ma wąskie uliczki, dwa parki i wiele kawiarni, szczególnie przy ulicy Akarsu Yokuşu Sokağı. Dzielnica ma opinię bohemy. Mieszkają tu artyści, pisarze, aktorzy i cudzoziemcy. Znana jest z licznych kotów ulicznych, o które troszczą się mieszkańcy. Film dokumentalny Kedi w dużej części nakręcono właśnie tutaj.

Nazwa pochodzi od księcia Cihangira, syna Sulejmana Wspaniałego. Stoi tu meczet Cihangir, pierwotnie z 1559 roku i odbudowany w 1889 roku, z widokiem na Bosfor. W 2013 roku dzielnica była bastionem protestujących w Parku Gezi. Po protestach część mieszkańców przeniosła się na drugi brzeg Bosforu, a po 2020 roku ceny nieruchomości znów poszły w górę.
Jak wygląda życie nocne w Beyoğlu?
Wieczorem İstiklal zapełnia się ludźmi. Działają tu puby, kluby z muzyką na żywo, kawiarnie i historyczne cukiernie. Nocne życie w tej części miasta ma długą historię. Już w latach 20. XX wieku rosyjscy emigranci, którzy uciekli przed rewolucją bolszewicką, położyli podwaliny pod przyszłą scenę nocną. W latach 70. i na początku lat 80. boczne uliczki, znane z pavyonów, straciły dawny charakter, a w latach 90. nastąpił powrót życia nocnego.
W ostatnich latach część lokali przenosi się do Asmalımescit i Galaty, a w ich miejscu pojawiają się kawiarnie z fajką wodną oraz duże sklepy. Aktualną listę otwartych lokali nocnych w Asmalımescit i Galacie warto sprawdzić w przewodnikach i na bieżących recenzjach przed wyjściem, bo ten obraz zmienia się szybko.
Czy wieczorem na İstiklal jest bezpiecznie?
Deptak jest bardzo ruchliwy także wieczorem. W historii ulicy były jednak tragiczne zdarzenia: zamach samobójczy 19 marca 2016 roku i wybuch bomby 13 listopada 2022 roku. Po protestach Gezi w 2013 roku zgromadzenia na placu i ulicy są często blokowane, a policja odgradza dostęp przed rocznicami i datami protestów. Przed wyjazdem sprawdź aktualne zalecenia dla podróżujących do Turcji na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Na co dzień warto stosować kilka prostych zasad:
- Wracaj do hotelu taksówką z postoju lub zamówioną przez sprawdzoną usługę.
- Trzymaj się głównej ulicy i oświetlonych odcinków.
- Omijaj zgromadzenia i kordony policji, nie fotografuj ich.
- Pilnuj torby i telefonu w tłumie na deptaku.
Jak zaplanować wizytę na plac Taksim i İstiklal?
Jeden dzień wystarczy na podstawowe zwiedzanie. Rano zacznij od kawy w Cihangirze, potem przejdź na plac Taksim i obejdź park Gezi. Na obiad wybierz jeden z pasaży, np. Çiçek Pasajı. Po południu przejdź İstiklal Caddesi, a na koniec przejedź tramwajem na plac Tünel i zejdź do Galaty. Wieczór spędź w Beyoğlu, w jednym z lokali przy ulicy.
Dzielnice poza głównym szlakiem, jak Balat, nadają się na drugi dzień. Na osobną wycieczkę warto rozważyć Wyspy Książęce. Zacznij od dwóch pytań: ile dni masz i czy wolisz noc w centrum, czy spokój w dzielnicy mieszkalnej.
Link partnerski Stambuł: noclegi. Sprawdź ceny noclegów
